Gratis onder een MIT-licentie: Home Lab Hub kost niets, maar vraagt wel iets

Stel: je wilt bijhouden welke apparaten, virtuele machines en diensten er op je thuisserver of in je kleine bedrijfsnetwerk draaien. Zoek je op “asset management software”, dan kom je uit bij tools met prijzen per apparaat, per beheerder of per maand. En dan is er Home Lab Hub: een opensource-webapp die precies datzelfde overzicht biedt, onder een MIT-licentie. Gratis dus. Maar wat mag je daarmee — en wat betaal je wel, als het niets kost?

Een licentie die bijna alles toelaat

MIT is een van de meest ruimtegevende opensource-licenties die er bestaan. Je mag de software gebruiken, kopiëren, aanpassen en verder verspreiden — ook binnen je bedrijf, ook in een commercieel product. De enige verplichting: de copyrightvermelding en licentietekst blijven bij de software staan. Geen activatieserver, geen sleutel, geen “pro”-versie die de kaartfunctie achter een betaalmuur parkeert. Ter vergelijking: bij zakelijke inventarisatiepakketten betaal je doorgaans een abonnement dat meeschaalt met het aantal assets of gebruikers — precies het type contract waar we bij het kiezen van een Microsoft 365-licentie ook omheen moeten rekenen.

Twee dingen geeft MIT je juist níét: garantie en aansprakelijkheid. De licentietekst levert de software “as is”, zonder garantie van welke aard dan ook, en sluit elke aansprakelijkheid van de maker uit — ook als jouw data verdwijnt. Dat is de kern van de deal: alle vrijheid, alle risico bij jou.

Voor Home Lab Hub betekent dit: je downloadt de code van GitHub, draait hem waar je wilt, en mag hem desgewenst verbouwen. De 55 forks op GitHub zijn mensen die precies dat deden.

De rekening zit niet in de licentie maar in de tijd

Gratis licentie betekent niet gratis bezit. De tool is self-hosted: jij regelt de machine waar hij op draait (een Docker-container volstaat, zelfs op een Raspberry Pi 4), de updates als er een nieuwe image verschijnt, en de back-up van je data. Er is geen servicedesk om te bellen en geen SLA — er is een issues-pagina op GitHub en een maintainer die er in zijn vrije tijd aan werkt, als hij eraan werkt. Dat is de echte ruil bij opensource: je betaalt niet met geld maar met een beetje beheer. Vergelijk het met zelf n8n draaien voor automatisering: ook daar kost de licentie niets en vraagt de installatie je aandacht.

De JSON-export is je eigenlijke licentieverzekering

Het sterkste aan deze opzet zit in de data. Je hele inventaris — hardware, VM’s, apps, storage, shares, netwerken, plus je markdown-documentatie — staat in een SQLite-bestand op jouw schijf en exporteert met één knop naar een JSON-bestand. Stopt het project morgen, dan zit jouw documentatie niet opgesloten achter een uitgedoofde licentieserver. Dat is een luxe die bij SaaS-inventaristools geen vanzelfsprekendheid is: daar staat je data in andermans database, en je export is een feature waarvan de leverancier bepaalt of hij bestaat.

Die overdraagbaarheid moet je ook gebruiken. Een export die je nooit maakt, redt je niet. Zet er meteen een gewoonte op — de export-knop zit in de header, en wie het netjes wil kan de API-route /api/inventory/export in een wekelijkse cron zetten.

Twee kanttekeningen die bij ‘gratis’ horen

Ten eerste: dit is een jong en op dit moment stil liggend project. Het telt 23 commits, 27 openstaande issues en pull requests, en de laatste update op de hoofdbranch dateert van 20 februari 2026 — de dev-branch van 14 maart. Dat is geen doodvonnis, maar wie erop rekent dat er snel nieuwe functies komen, moet dat weten.

Ten tweede — en dit is geen detail — de standaardversie heeft geen inlogscherm. Iedereen die de pagina kan bereiken, ziet je complete netwerkkaart. In maart bouwde de maker een eenvoudige login in een testimage met tag dev: read-only voor bezoekers, adminwachtwoord via de variabele ADMIN_PASSWORD — en zelfs daar blijft bekijken voor iedereen open, alleen bewerken zit achter het wachtwoord. Dat zit nog niet in de latest-versie. Draaien dus alleen binnen je eigen LAN of achter je VPN, niet aan internet. Open source betekent dat jij de beheerder bent, en de beheerder beslist wie erbij kan.

Uitproberen kost je tien minuten en niets anders

Met Docker draait de proefinstallatie zo:

docker run -d --name homelab-hub -p 8000:8000 -v ./data:/data --restart unless-stopped raidowl/homelab-hub:latest

Vul vijf apparaten in, maak één export en kijk of de kaart iets toevoegt aan hoe je je spullen beheert. Bevalt het niet, dan verwijder je de container en ben je klaar — dat is ook de licentie. Of het project doorloopt is na een halfjaar stilte een eerlijke vraag, en dat is precies waarom die export er zit: jouw inventaris blijft van jou, wat de repository ook doet.